Jeanette Winterson: Waarom gelukkig zijn als je normaal kunt zijn?
|
................................................. //(AUTO)BIOGRAFIEËN// Oorspr. titel en uitg.: Why be happy when you could be normal? - London: Cape, 2011 Vertaling (uit Engels): Maarten Polman Recensie: Connie van Gils .................................................
|
 |
Golf van blijdschap door lesbo Nederland bij de nieuwe van Jeanette Winterson "Dít móet je lezen," zei mijn collega over Why be happy when you could be normal? van Jeanette Winterson. Dus dat deed ik. Ik sloeg aan het lezen en nam daarvoor de Nederlandse vertaling die juist is verschenen bij Contact. In het begin had ik het gevoel dat die collega het speciaal had aangeraden omdat dit boek over mij ging. Kende ze me zo goed? Verderop in het boek besefte ik dat het natuurlijk over háár ging. Dáárom vond ze het mooi. En weer later, nadat ik het boek met een zucht had dichtgeslagen, dacht ik: dit boek gaat over iets universeels. Iederéén herkent zich hierin. Maar hoe kan dat? Meer dan bij de meeste andere boeken voltrekt zich in dit verhaal het wonder van de identificatie met de hoofdpersoon. Waarom gelukkig zijn als je normaal kunt zijn? is de autobiografie van Winterson, over het adoptiekind dat ze was dat opgroeide bij een ongelukkige, godsdienstwaanzinnige moeder die ervan was overtuigd dat Satan haar naar het verkeerde wiegje had geleid. Het is een bewonderenswaardig boek. Bewonderenswaardig omdat Winterson hier en daar door haar hoeven durft te zakken van zelfmedelijden. Ze flirt met het genre ‘ik heb zóveel meegemaakt, ik zou er een bóek over kunnen schrijven’, om vervolgens met een literaire heupzwaai de lezer onverhoeds en volledig mee te trekken in de door haar geconstrueerde wereld. In de houdgreep. Bewonderenswaardig ook hoe ze af en toe zonder gêne in de rol van het aanbeden icoon stapt dat ze is en haar fans Iets Meer Over Zichzelf vertelt. Ongetwijfeld zijn deze stukjes geïnspireerd op vragen na afloop van haar sporadische optredens. Bewonderenswaardig omdat ze tot op het bot gaat. Bewonderenswaardig ook omdat ze de controle niet verliest. Ze weet precies wat ze allemaal uitspookt met haar pennetje. Ze jongleert als een acrobaat met vijf identiteiten. Ze vangt het beschadigde, boze kind, de schrijvers-van-a-tot-z lezende puber, het verliefde uit huis getrapte lesbische schoolmeisje dat in een auto woont, het psychische wrak, en de feniks die opreist uit de as, en gooit ze dan weer opnieuw in de lucht, houdt ze bij elkaar. Ze laat geen balletje vallen. ‘Je had erbij moeten zijn,’ zeggen mensen wel eens als ze over iets willen vertellen. Zo voelt het een beetje, dus in navolging van mijn collega zeg ik: ‘Dít móet je lezen!’. Dan nog een nieuwtje: men zegt dat ze verkering heeft met Susie Orbach! Meer lezen van Jeanette Winterson bij IHLIA: De stenen goden Verhaal dat zich op verschillende planeten afspeelt, in verschillende tijden. Hoofdpersonages zijn Billie Crusoe, in het ene verhaal vrouwelijk, in het andere mannelijk, altijd homoseksueel, die als enige iets van gezond verstand tentoonspreidt, en de lesbische robo sapiens Spike, een beeldschone robot die de mens evenaart/overtreft. De passie Ludieke en humoristische roman waarin historische personages en allerlei vormen van liefde centraal staan. Henri heeft een passie voor Napoleon en Napoleon voor kip, dus slacht Henri kip voor de veldheer. Zijn vrouwelijke pedant, de Venetiaanse Villanelle, wordt geregeerd door haar hartstocht voor de speeltafel. Ze heeft door dat mensen datgene wat waarde voor hen heeft op het spel zetten. Villanelles liefde voor een getrouwde Venetiaanse vrouw duurt 9 dagen en nachten. Vuurtorenwachten Nadat de 10-jarige Silver in 1969 wees geworden is, wil niemand in het Schotse kustplaatsje Salts voor haar zorgen, behalve de blinde vuurtorenwachter Pew. Deze mythische figuur ziet toekomst en verleden en vertelt Silver de verhalen van de vuurtoren. De verhalen zijn een baken in Silver's leven, tot de vuurtoren geautomatiseerd wordt en Pew verdwijnt. Silver raakt op drift maar vindt de liefde en keert tenslotte terug naar de vuurtoren. Het powerboek Roman met als hoofdpersoon een schrijfster die op bestelling verhalen vertelt via e-mail, maar de ontvanger moet wel bereid zijn zelf het verhaal in te gaan met het risico er anders uit te komen. De wereld en andere plaatsen Verzameling van 16 korte verhalen uit de periode 1986-1997, die een staalkaart van Wintersons universum vormen. Kunst & leugens: compositie voor drie stemmen en een lichtekooi Drie personen op reis: Handel, voormalig priester en arts die voor zijn verleden vlucht; Sappho, die lijkt op de dichteres van Lesbos; en Picasso, die Sophia heet en Sappho's geliefde is. De lichtekooi Doll Sneerpiece verovert ondertussen als man verkleed haar grote liefde in een homobordeel. Op het lichaam geschreven Roman over de alles omvattende liefde van de naamloze, geslachtsloze hoofdpersoon voor een getrouwde vrouw. Kleine indicaties geven aan dat de verteller een vrouwelijke inborst heeft. Sinaasappels zijn niet de enige vruchten Meisje wordt door haar wereldvreemde moeder volgens zeer streng christelijke normen opgevoed. Allengs raakt zij hierover meer aan het twijfelen. Tegelijkertijd ontdekt zij haar voorkeur voor vrouwen. |
