Leen van den Berg en Luc Madelein: Soeur Sourire: Zie me graag
|
................................................. //(AUTO)BIOGRAFIEËN// Recensie: Connie van Gils .................................................
|
 |
Soeur Sourire is een biografische roman geschreven in de ik-vorm; als een autobiografie dus. Inmiddels is het IHLIA-traditie om dit soort 'romans' over de levens van echte personen en gebeurtenissen bij de biografieën te zetten. Zie Vaslav, over de gelijknamige Russische danser, en In het huis van de dichter, over pianist Youri Egorov. Soeur Sourire: Zie me graag vertelt een levensgeschiedenis gebaseerd op dagboeken, feiten, brieven en interviews met mensen die haar gekend hebben. Dit boek staat al heel lang op mijn verlanglijstje, maar heb ik niet eerder gelezen vanwege de exorbitante verkoopprijs die rond de 60 of 70 euro lag. En dan nog wel zonder cd. Sinds kort ligt het bij de Slegte voor een heel wat schappelijker prijs en nu heb ik het dan eindelijk in handen. Het verhaal over Jeannine Deckers (1933-1985), de muzikale bakkersdochter, die slecht met haar moeder overweg kon, het klooster in ging, een wereldhit schreef en uiteindelijk samen met haar vriendin zelfmoord pleegde, deed me alles om me heen vergeten. Het boek heeft verder geen literaire pretenties, wil alleen 'de waarheid' vertellen en doet dat behoorlijk meeslepend. Na een liefdeloze jeugd waarin ze haar gelukkigste momenten kent in de Katholieke jeugdbeweging, komt Jeannine in het klooster terecht. Ze daagt God uit haar binnen drie maanden een teken te geven dat dit de juiste keuze is. Dat teken komt er blijkens het verhaal niet echt, maar toch besluit ze te blijven. In haar sporadische vrije tijd componeert, schrijft en zingt ze religieuze liederen. Dit blijft niet onopgemerkt en op een dag wordt er een plaat gemaakt van enkele van haar liedjes. Het is het begin van 'Soeur Sourire', zoals de artiestennaam luidt die ze krijgt aangemeten. Aanvankelijk voelt ze zich ongemakkelijk bij de naam Soeur Sourire, maar later blijkt ze niet meer zonder te kunnen. Een van haar liedjes, het aanstekelijke ‘Dominique’ wordt in 1963 een wereldhit. Het klooster vaart wel bij de inkomsten en media-aandacht, waar Jeannine zelf weinig tot niets van meekrijgt. Wel worden de ultra-strenge regels van het klooster wat versoepeld. Soeur Sourire mag samen met een andere non doordeweeks in Leuven theologie gaan studeren. In Leuven komt ze in contact met andere studenten met wie ze intensieve gesprekken en discussies voert o.a. over het celibaat en de anticonceptiepil. Langzamerhand, het zijn de jaren zestig, ontwikkelt ze een eigen mening en begint ze zich te verzetten tegen het gedachtegoed van de kerk. Haar studie is te zwaar, te theoretisch en boeit haar weinig. Het onvermijdelijke moment komt dat ze beide werelden niet meer met elkaar kan combineren. Ze treedt uit en gaat samenwonen met haar vriendin Annie die verliefd op haar is. Ze leven op initiatief van Soeur Sourire, en tegen de wens van Annie in, kuis, op een enkele hartstochtelijke uitspatting na. Soeur Sourire probeert haar carrière als zangeres van religieuze liederen voort te zetten, maar de kerk en het klooster maken haar dit onmogelijk. De uitgetreden non met haar tegendraadse ideeën zijn een nagel aan hun doodskist. Het lukt haar niet een doorstart te maken, de Kerk heeft een lange arm; ze mag nergens meer komen optreden. Dan klopt de belasting aan om enorme bedragen op te eisen van de inkomsten van de verkoop van haar platen, die rechtstreeks naar het klooster zijn gegaan. Ze heeft er nooit een franc van gezien. Dat blijkt geen argument, ze moet betalen. Van lieverlee gaat het de verkeerde kant op met Soeur Sourire, die zich gebruikt voelt en inmiddels doorheeft dat bepaalde mensen schatrijk zijn geworden van haar succes terwijl zij alleen maar schulden heeft. Ze slikt pillen om de dag door te komen, drinkt, vreet en gedraagt zich soms beestachtig ten opzichte van de trouwe Annie. Ze wordt verteerd door bitterheid en (zelf)haat. Het lukt haar niet de draad van haar leven op te pakken. Ze voltooit waar het klooster en de kerk aan begonnen zijn en vernietigt zichzelf of wat daar van over is. Als ook Annie werkloos raakt, zien beiden geen uitweg meer en ze maken er een mooi afscheid van. Wat ik door het boek heen miste, was de devotie van Jeannine. Haar geloof moet een grote rol hebben gespeeld in haar leven, maar dat wordt niet goed uitgewerkt. Wat voor band had ze nu eigenlijk met God? Wat voor invulling gaf ze aan haar geloof? Heeft ze God nooit ter verantwoording geroepen? Met die vragen bleef ik zitten. Verder niets dan lof voor dit warme, persoonlijke boek. En deze recensie is mét de cd: Het is een opname op YouTube van ruim vijf minuten waarin o.a. 'Dominique, nique, nique' te horen is en waarbij ook een en ander verteld wordt rondom de hit. Te zien is o.a. historisch filmmateriaal. Meer over Soeur Sourire in de IHLIA-collectie: Documentaires Histories Soeur Sourire (2002) Soeur Sourire: Een glimlach tussen hemel en hel (1985) |
