.................................................

//JONGEREN//
Kussen tussen pita & friet

Evelien van Landeghem
Sint-Niklaas: Abimo, 2010
ISBN: 9789059325951

14+

Recensie: Connie van Gils

.................................................

Laat varen alle hoop, gij die hier binnen treedt*

“I always had the feeling my mother would
die for us, jump into a fire
to pull us out, her hair burning like
a halo, jump into water, her white
body going down and turning slowly,
the astronaut whose hose is cut
falling
        into
            blackness. She would have
covered us with her body, thrust her
breasts between our chests and the knife,
slipped us into her coat pocket
outside the showers. In disaster, an animal
mother, she would have died for us,

but in life as it was
she had to put herself
first.
She had to do whatever he
told her to do to the children (..)"

Dit is een gedeelte uit het gedicht The forms van Sharon Olds. Ik moest aan deze toepasselijke dichtregels denken op het moment dat ik het boek Kussen tussen pita & friet dichtsloeg.

In het kort het verhaal: Maite is een meisje van zestien jaar zonder stem. Dat klinkt als een zwaar uitgangspunt, maar doordat het verhaal wordt verteld vanuit het perspectief van Maite zelf, is het dat niet. Maite’s vader runt het frietkot in het dorp waar ze woont. Als aan de overkant van de straat, pal tegenover Maite’s huis, een Turkse familie komt wonen, verandert haar wat saaie leventje op slag. Ze ziet dat een van de kinderen, een meisje van haar eigen leeftijd, meteen bij aankomst geslagen wordt, eerst door haar broers en dan door haar vader. Het meisje huilt daarbij niet. Het incident houdt haar erg bezig.

De spraakloze Maite en de mishandelde Moonisah komen elkaar buiten het dorp tegen en voorwaar, twee gelijkgestemde zielen vinden elkaar en sluiten een hechte vriendschap. Moonisah is een echte rebbel en het maakt haar niet uit dat Maite niet kan praten. De meiden voelen zich ook fysiek tot elkaar aangetrokken en al snel slaat de vlam in de pan. Ze brengen menig herdersuurtje met elkaar door in een oude, verlaten caravan. De romantiek en ontluikende seksualiteit tussen de twee worden heerlijk meeslepend verteld. Compliment voor de auteur. Tot dusver alles goed.

Maar dan. De vader van Moonisah keert zich van meet af aan tegen de vriendschap, ook al weet hij niet dat de meisjes verliefd op elkaar zijn. Westerse invloeden zijn sowieso funest in zijn visie. Het intomen van zijn mooie, slimme dochter gaat gepaard met veel fysiek geweld en ook vermoordt hij Moonisah’s lievelingsdiertje, haar parkiet, om haar te straffen. De volgende stap zal zijn, zo laten de meisjes ons weten, verminking van het gelaat. Zo is hun cultuur. Zover komt het echter niet, want de vader vindt voor Moonisah de perfecte huwelijkskandidaat. Hij adviseert deze, in Moonisah’s bijzijn, om haar maar veel te slaan, daar zij een wat opstandig karakter heeft. Lachend belooft de man dat hij Moonisah inderdaad dan maar veel zal slaan. De vader hoeft zich daarover geen zorgen te maken.

Inmiddels heeft de vader van Moonisah een Turkse pitabar geopend. De vader van Maite zit in zak en as, want de mensen uit het dorp vinden pita lekkerder dan friet. Hij heeft geen inkomsten meer, en er zit niets anders op dan het frietkot te sluiten en te verhuizen.

We kennen natuurlijk allemaal de verhalen over wat zelfstandige moslimmeisjes door hun eigen familie wordt aangedaan. Ik kan er echter het nut niet van inzien om dit allemaal zo zwaar aan te zetten in dit boek.

Ook van Belgische kant is er trouwens niemand die het voor de meiden opneemt, of ook maar vertederd lijkt door hun idyllische liefde. Op school worden de meiden nadat ze zijn betrapt op een kus getreiterd en wordt hun samenzijn tot iets ranzigs gedefinieerd. En de moeder van Maite vraagt zich aan het eind van dit boek af hoe deze ongewenste liefde heeft kunnen opbloeien: "Hebben we jullie te veel alleen gelaten?"

Wat is de moraal van dit boek? Laat varen alle hoop, gij die lesbisch zijt?

Is het niet de plicht van schrijvers om iets van een uitweg te bieden? Zeker aan jonge lezers?

Jullie hebben toch zo’n mooi ministerie ‘Van gelijke kansen’ in België? En duizenden Janettekes? En ’t Roze Huis in Antwerpen? En Gent en Brugge zijn toch een soort van gay capitals? Jullie hebben toch Olivier van Gierdeghom? Jong & HiB...? En er wonen toch ook wel een páár dappere moeders in België?

Kussen tussen pita & friet is een avontuurlijk boek, pakkend, romantisch, goed geschreven en vlot leesbaar, maar het schetst wel een bedrukkend, somber en naargeestig beeld van België.

* Titel van de recensie van Dante Alighieri.