.................................................

//NON-FICTIE//
Coming out churches: gids voor kerk & homo, dutch edition

Samengesteld door Wielie Elhorst & Tom Mikkers
Zoetermeer: Meinema, 2011

Recensie: Connie van Gils

.................................................

The rough guide to trouwen in de kerk

"Vertrouw nooit een non," zei mijn moeder vroeger wel eens terwijl ze mijn jas dichtknoopte en rechttrok. "Ze zijn stiekem. En de duivel bestaat niet. Dat zeggen ze alleen maar om kleine kinderen bang te maken."
    En dan huppelde ik naar mijn schooltje waar zuster Angelina, die mijn moeder en ik Eucalypta noemden, met de scepter zwaaide. 
    "En God," vroeg ik dan als ik weer thuis was en slurpte van mijn koffiethee (thee met melk die er uitzag als koffie): "Bestaat die wel echt?"
    "Ik weet het niet, mupske," zei ze dan. "Wat bestaat is de kerk en daar delen we vreugde en verdriet met elkaar. We vieren de geboorte van een kind, het sluiten van een huwelijk, we delen verdriet bij een begrafenis, we ontmoeten elkaar. De kerk is een plaats waar je iets voor elkaar kunt betekenen, samen kunt zijn. De kerk brengt saamhorigheid. Het is het hart van de gemeenschap."

Het waren geen loze praatjes. Mijn moeder zong in het kerkkoor, leidde communicantjes op, én de vormelingen, deed pastoraal jongerenwerk, bereidde bijzondere missen voor waarbij ik hielp met het vouwen en nieten van de boekjes. Mijn moeder was niet alleen de rechterhand van de kapelaan, mijn moeder wás die kerk.

Die kerk is sinds een jaar buurthuis annex bibliotheek annex biljartlokaal. De slagerij van een paar huizen verder is omgebouwd tot kapel. Tweemaal in de week wordt daar een Heilige mis gediend. Deze wordt bezocht door ongeveer één iemand, een oud vriendelijk vrouwtje dat 's ochtends voor de spiegel huilt omdat ze zo lelijk geworden is. Dat hoopt dat ze doodgaat voordat ze naar een verpleeghuis moet, omdat ze daar misschien gevoerd moet worden en dat ze dan lepels in haar mond zullen stoppen met pap die te heet is. Dat vrouwtje is mijn moeder, lange tijd de mooiste vrouw van de buurt. De bestgeklede ook. Ze liep altijd vóór op de mode. Haar enige zonde was die van de ijdelheid. Alle achtereenvolgende kapelaans waren dan ook tot over hun oren verliefd op haar en op huisbezoek gaan bij ons was hun favoriete werk. Als ik uit school kwam zei ik wel eens: "Waar is de kapelaan?"

Ze is de laatste der Mohikanen. Als ze doodgaat is dat denk ik het einde van de katholieke kerk in Nederland.

Hoe anders is dat aan gene zijde. Daar is het een en al levendigheid, discussie, geloof, muziek en gebed. Zoveel jonge mensen die zich inzetten om van de kerk te maken wat het volgens mijn moeder veertig jaar geleden al moest zijn. Het ene na het andere boek over homoseksualiteit en geloof verschijnt, lezingen, debatten, colleges, samenwerkingsverbanden schieten uit de grond als paddenstoelen in de herfst. En nu dan als klap op de vuurpijl deze Rough guide van kerken waar je je huwelijk kunt laten (in)zegenen. Namen van katholieke kerken die huwelijken zegenen ontbreken in de gids.  Sommigen dóen het wel, maar het mág niet, dus doen ze het stiekem! Kijk, je bent katholiek of je bent het niet!

Maar Coming out churches is meer dan een lijst kerken. Het is een boekje geworden over de historie van kerk en homoseksualiteit in Nederland. Deze historie is rijker en ontwikkelder dan je zou denken. Al in 1986 bijvoorbeeld werd het kerkelijk huwelijk mogelijk gemaakt door het Remonstrants broederschap, al werd schielijk de naam huwelijk afgeschaft en er levensverbindtenis voor in de plaats gesteld.

Verder komen alle mensen voorbij die in het verleden of in het nu een belangrijke rol hebben gespeeld of spelen bij de verbetering van de situatie van gelovige homo's, lesbo's, bibo's en transen. Aardig is hierbij dat de heren en dames veel credit geven aan ouders van homo/lesbische kinderen. Zij blijken vaak een voortrekkersrol te spelen in gemeenten op weg naar een kerk met hart voor álle mensen. Voor álle mensen? Dat doet me aan iemand denken. Wie was dat ook alweer? Ik kom er even niet op. Help me even. Jezus, hoe heette-ie ook alweer, o ja, Jezus!

Handig boek voor iedereen die wil trouwen in de kerk, maar ook interessant voor mensen die iets meer willen weten over de brede discussie die totnutoe gevoerd is over homoseksualiteit en geloof in de kerken in Nederland. Heel mooi gemaakt en geschreven. Compliment!