Martin Koomen: Dandy's en decadenten
|
................................................. //NON-FICTIE// Martin Koomen Recensie: Connie van Gils .................................................
|
 |
Over de werken en levens van Britse auteurs in de periode van 1900-1944 Je hebt heteroseksuele dandy’s en je hebt homoseksuele dandy’s. De laatste soort tref je door alle eeuwen heen, de eerste beleefde zijn kennelijke hoogtepunt in de eerste helft van de twintigste eeuw. Dandy's en decadenten gaat over beide soorten, mits ze daarnaast maar Brits auteur zijn en gepubliceerd hebben tussen 1900 en 1944. Er wordt dus weinig verschil gemaakt tussen de geaardheid van de auteurs, terwijl de positie van de welgeklede homo-auteur wel degelijk anders was dan die van de zorgvuldig gestylde heteroauteur. De homodandy kon immers beschuldigd worden van sodomie en in het gevang belanden. Zijn werken konden aanleiding geven tot processen en hebben dat ook gedaan, zoals de geschiedenis van Oscar Wilde ons leert. En is deze periode niet juist zo interessant omdat ze veel grote en stoutmoedige homoauteurs heeft voortgebracht? Denk aan Lytton Strachey, E.M. Forster, W.H. Auden, Christopher Isherwood, en Evelyn Waugh, allen leden van de legendarische Bloomsbury groep. Zij zijn ijkpunten geworden in de geschiedenis van de homoliteratuur. Daarover lezen we zeer weinig in Dandy's en decadenten. Uitgangspunt van dit boek is slechts de kunstige en kunstmatige wijze waarop bepaalde auteurs zich kleedden wat volgens Koomen samenging met een zeker geloof in decadentie als levensstijl en als inspiratiebron voor literaire en andere kunstwerken. Dit resulteerde in het begrip ‘l‘art pour l’art’, kunst om de kunst dus, in plaats van kunst om de moraal zoals voor die tijd gebruikelijk was. Dit begrip van decadentie in de literatuur en levensopvatting lijkt ook zonder de indeling in hetero- en homoauteurs een uitgangspunt dat voldoende stof biedt voor een levendige beschrijving van de opwindende, vernieuwende literaire stroming die ontstond in de periode van 1900 en 1944. Opwindend ook in de meest letterlijke vorm omdat ‘seksualiteit om de seksualiteit’ door de heren eveneens tot (weliswaar ondergrondse) kunstvorm werd verheven, waarbij grens- en geslachtsoverschrijdende vormen als sm, travestie en biseksualiteit tot volle wasdom kwamen. Jammer dus dat het bijna nergens echt boeiend of broeierig wordt: Dandy's en decadenten is een wat plompverloren, chaotische opsomming geworden van auteurs en hun werken, gedecoreerd met aardige anekdoten, pikante feitjes en saillante weetjes. Er zit veel herhaling in en het mist lijn en structuur. Het is slechts een literaire grabbelton die blijde verwachtingen oproept, maar de kenners te weinig diepgang biedt, de leken te weinig houvast, en de liefhebbers te weinig invoelingsvermogen. Mocht je over de befaamde Britse homoauteurs uit dit tijdperk een scriptie of paper willen schrijven, dan kan het zeker geen kwaad Dandy's en decadenten door te nemen. Het grote voordeel is wel dat het in het Nederlands geschreven is. Er zal ook best iets van je gading in te vinden zijn, al waren het alleen maar de magnifieke foto’s en prenten die in dit boek zijn opgenomen. En door de handige auteursnamen-index achterin kun je heel gemakkelijk en snel kijken of en waar er informatie is te vinden over de auteur(s) naar wie je op zoek bent. Als je toch bezig bent, kun je bij IHLIA ook eens de volgende boeken komen inkijken:
|
