.................................................

//NON-FICTIE//
Onder mannen: het verzwegen leven van Marokkaanse homo’s

Catherine Vuylsteke
Amsterdam: Meulenhof, 2008
ISBN: 9085421368

Recensie: Connie van Gils

Dit boek kwam tot stand met de steun van het Fonds Pascal Decroos voor Bijzondere Journalistiek en van minister van Gelijke Kansen, Kathleen Van Brempt.

.................................................

Naar vriendschap zulk een mateloos verlangen

Onder mannen is een werk van een journaliste (van De Morgen, een Belgische krant) en dat het een vakvrouw is merk je meteen. Onder mannen is kundig geschreven en bloemrijk van taal wat heel goed past bij de achtergrond van het boek, Marokko. Als je de eerste bladzijde leest, weet je meteen dat je een bijzonder en heel leesbaar werk in handen hebt waarvoor iemand veel tijd heeft genomen om het te maken.

Het grootste gedeelte van het boek bestaat uit interviews met Marokkaanse homo’s woonachtig in Marokko, Brussel of Parijs. Het lukt Vuylsteke uitstekend de Nederlandse taal die ze gebruikt een Arabische kleuring/verteltrant mee te geven.

Een kleiner onderdeel van het boek, maar zeker niet minder interessant, zijn citaten en vertellingen geplukt uit de zeldzame Marokkaanse literatuur van homoseksuele schrijvers. Een en ander is ingebed in een klein kader.

Dat het niet meevalt in Marokko om homo te zijn, weten we natuurlijk wel, maar kennis te nemen van de dagelijkse realiteit van hen die het zijn, is toch schokkend en onthullend.

Eigenaardig is de dubbele moraal die nadrukkelijk aanwezig is. Als een man behoefte heeft om te neuken is het volstrekt normaal dat hij kijkt wat voor handen is of betaalbaar. Het maakt dan niet zoveel uit of het ‘object’ een man, een vrouw of een jongen is. Degene die neukt is en blijft gewoon man en mannelijk. Maar wee de man of knul die zich laat neuken. Die is als mens niets waard, het is een inferieur wezen, een onderman. Ongevraagd vertellen mannen dus soms aan de journaliste dat ze actief zijn, alsof dat ze beduidend minder homo maakt.

Een opsteker voor de Vlaamse en Nederlandse mannen zijn de vele verhalen over de (West-)Europese man als minnaar. De West-Europese man is zeer geliefd in bed omdat hij veel meer tijd neemt, aandacht heeft en minder orgasmegericht is dan de gemiddelde Marokkaanse homo. Bovendien is hij royaal en geeft hij veel cadeautjes en geld. De Marokkaanse homo daarentegen blijkt vaak nogal gehaast, beschaamd en veel te doelgericht te werk te gaan. Het internet biedt gelukkig veel mogelijkheden om contacten te leggen met Europese mannen, maar ook met gelijkgestemden uit Marokko. Natuurlijk biedt het internet ook verlichting voor seksuele nood in de vorm van porno- en chat-sites.

Opvallend is het grote ‘naar vriendschap zulk een mateloos verlangen’ gehalte van de verhalen van de jongens en mannen. Mogelijkheden tot seksuele contacten zijn er namelijk wel, maar een waardig leven in eigen land is niet mogelijk. Veel geïnterviewden dromen ervan hun leven in vriendschap en liefde te delen met die ene andere man. De werkelijkheid is anders. Er moet getrouwd worden met een vrouw, hoe dan ook. De onderdrukking door middel van afwijzing, uitsluiting, fysiek en verbaal geweld, opsluiting door eigen familie is volstrekt grenzeloos. Liever een dode zoon dan een homo. Zo simpel is het. Dat het niet mag, dat het een zonde is, dat is op veel plaatsen in de wereld zo en dat is erg genoeg. Maar die ongeremde haat, zelf voor eigen vlees en bloed, waar komt die vandaan? 

Helpen doet de onderdrukking, zoals de geschiedenis al vaker heeft geleerd, niet. De jongens en mannen die aan het woord komen blijven ondanks alles gewoon homo en verlangen naar een grote liefde, ze hunkeren naar seks of soms, als het echt niet meer gaat, naar de troost van de dood.

Afijn, gooi maar snel een Arabische vertaling op de markt (maar ik weet niet of je je leven dan nog veilig bent).