Publieksdebat "Zichtbaarheid"

over strategieën in de homo emancipatie, toen en nu.

In het kader van de tentoonstelling “Benno Premsela, voorvechter van homo-emancipatie” werd op 27 februari door IHLIA-Homodok een debat georganiseerd.

In het Nederland van net na de Tweede Wereldoorlog bestond homoseksualiteit slechts ‘ondergronds’. Maar geheimhouding van zijn seksuele voorkeur was voor Benno Premsela geen optie: hij wilde niet nog een keer onderduiken. Hij werd lid van het COC onder zijn eigen naam en tegenover familie en vrienden kwam hij ‘uit de kast’. In 1962 trad Premsela aan als voorzitter van de belangenvereniging en werd kort daarna geïnterviewd voor het tv programma Achter het Nieuws.  Hij was daarmee een van de eerste homoseksuelen die herkenbaar te zien was op televisie. Naar zijn overtuiging kon de emancipatie van homoseksuele mannen en vrouwen pas slagen als er openheid kwam, van weerskanten. Hij brak daarmee het tot dan gesloten COC open, een heikele onderneming die tot tumultueuze taferelen in de vereniging leidde.

Tot op de dag van vandaag is er verschil van inzicht blijven bestaan over de wijze waarop algehele sociale acceptatie, ook wel integratie genoemd, het best kan worden bereikt. “Gewoon homo zijn” heeft de beleidsnota van de huidige minister van homo-emancipatie, Ronald Plasterk. Maar wat is “gewoon”? Mogen homo’s en lesbo’s zich laten zien in al hun diversiteit, of houden zij zich beter rustig, aangepast aan de heersende heteronorm van “doe maar gewoon”? De jaarlijkse optochten en andere manifestaties van de homobeweging geven steeds weer aanleiding tot verhitte debatten: moet dat nou allemaal, zo zichtbaar?

Deelnemers aan de discussie waren onder meer Bert Boelaars (auteur van de biografie van Premsela), Jos Holtkamp en Joke Swiebel (collega COC bestuursleden van Premsela) en Frank van Dalen (COC).

Mariette Hermans heeft op haar weblog een verslag geschreven van het debat.

Wat had Benno Premsela er zelf van gevonden? Van Verdonk op de gaypride? Van de nota ‘Gewoon homo zijn’? Van minister Plasterk als onze man in Den Haag? Die vragen laten me niet los als ik onder de sterren naar huis fiets. Het debat naar aanleiding van de Premsela-biografie, geschreven door Bert Boelaars, geeft een inkijkje in hoe het eraan toeging, vroeger op een COC-ledenvergadering. Zeker voor ‘jongeren’ zoals ik (35) die er destijds niet bij waren. Tussen haakjes: ik snap nu wel waarom oudere potten mij altijd vragen om mee te praten of mee te lezen ‘namens de jongeren’. Ik ben niet jong, zeg ik dan altijd, maar in deze zaal ben ik echt de aller- allerjongste!

Maar goed, intussen worden oude vetes opgerakeld door dezelfde mensen, nu alleen wat ouder. Het man-vrouw debat wordt nog eens overgedaan en sterker nog: ook in de nota ‘Gewoon homo zijn’ van Plasterk is geen lesbienne te bekennen, aldus Marjan Bakker die dit debat organiseert vanuit IHLIA, het homo en lesbische archief in de Openbare Bibliotheek.

Voor het hele verslag klik hier