Musea, bibliotheken en archieven zijn van en voor iedereen. Maar kan iedereen zich ook herkennen in de collecties? Zonder twijfel bevatten de collecties in Nederland erfgoed dat iets vertelt over mensen die wij nu LHBT’ers noemen. Toch zien we daar vrijwel niets van. Hierdoor blijven deze getuigenissen onzichtbaar en lijken ze zelfs niet te bestaan. 

Daarom organiseerden IHLIA, het Amsterdam Museum, de Reinwardt Academie en COMCOL op 20 maart 2015 een symposium genaamd Queering the Collections.

Sindsdien is er veel gebeurd op dit gebied. Op deze pagina vind je een overzicht van de laatste stand van zaken omtrent het queeren van de collecties.

Queering en Europride 2016

Amsterdam vierde deze zomer EuroPride 2016. Twee weken lang stond de stad bol van allerlei activiteiten, ook op het gebied van Queering the Collections.

Presentatie boek Queering the Collections; tips & tricks voor het nog zichtbaarder maken van gender- en seksuele diversiteit in musea en collecties

 

Tijdens Europride presenteerden Reinwardt Academie en IHLIA het boek: Queering the collections. In een feestelijke setting van de Shakespeareclub op de binnenplaats van het Amsterdam Museum werd op dinsdag 2 augustus jl. het boek aangeboden aan
Daniel Neugebauer (Van Abbemuseum) door Riemer Knoop (Reinwardt Academie).

 

Na een inleiding over het project Queering the collections door Lonneke van den Hoonaard verhaalde Knoop over het symposium waar het boek verslag van doet. Het symposium Queering the collections in maart 2015 was een initiatief van Joeri Kempen en IHLIA in samenwerking met het Amsterdam Museum, Comcol en Reinwardt Academie.

 

Daniel Neugebauer lichtte het Queeren van het Van Abbemuseum toe. Ook eerder in een Volkskrant-artikel van 12 juli jl. over queeren komt dit museum van hedendaagse kunst in Eindhoven uitgebreid aan bod. Het Van Abbemuseum wil laten zien ‘dat in kunst de heteronorm niet vanzelfsprekend hoeft te zijn.’

Het boek lezen?

Dat kan! Je kunt het online lezen, maar je kan het boek ook bestellen. Na ontvangst van post- en handlingskosten van €5,- per exemplaar, krijg je het boek toegestuurd. Het bedrag kan overgemaakt worden op NL74 INGB 0004 1652 26 t.n.v. Stichting IHLIA te Amsterdam onder vermelding van het verzendingsadres.

Queering?!

Voor IHLIA is dit een belangrijk onderwerp. Niet voor niets hebben we een visie: in 2020 kan iedere LHBT-jongere verhalen over zichzelf vinden wanneer ze een museum, bibliotheek of archief bezoeken. Ze kunnen daar zien hoe LHBT’ers van vroeger lobbyden, leefden en liefhadden.

Zou het niet mooi zijn als het museum waar je voor werkt ook mee wil werken om dit te kunnen bewerkstelligen? Daarvoor is het wellicht belangrijk om een aantal begrippen te verduidelijken. Met het ‘queeren’ van een collectie bedoelen wij het onderzoeken, beschrijven en ontsluiten van queer aspecten van objecten die deel uitmaken van de collectie van een museum of erfgoedinstelling.

Daarnaast verstaan wij onder queeren het actief verzamelen van objecten met een queer betekenis. Queer erfgoed beschouwen we als gegevens en objecten die een deel van het verhaal vertellen van (groepen) mensen die zich seksueel verhouden met mensen van hetzelfde geslacht. Evenals mensen die in hun gedrag afwijken van de in hun tijd en cultuur heersende gendernormen. Mensen die we nu lesbisch, homo, bi of transgender (LHBT) zouden noemen.

Galerij

Om je te helpen met hoe het zichtbaar maken van LHBT-erfgoed eruit kan komen te zien, zijn we bezig met het maken van een galerij met voorbeelden van andere musea die bezig zijn met queeren van hun collectie. Zie de slider boven aan deze pagina met de eerste inzendingen. In dit geval van het Maritiem Museum Rotterdam. Als je op een slide klikt kun je meer informatie vinden over het betreffende voorwerp.

Doe ook mee!

Deze galerij kan natuurlijk veel uitgebreider! We hopen dat deze voorbeelden je inspireren om (ook) op zoek te gaan naar LHBT-erfgoed in je collectie. Zoek in de collectie die door jouw museum of archief beheerd wordt naar een item (foto, voorwerp, brief etc.) over homoseksuele vrouwen of mannen, biseksuelen of transgenders of anderszins LHBT-aspecten in en rond je collecties.

Stuur een afbeelding naar queering@ihlia.nl en we plaatsen het item in de zogenoemde Queering-galerij op de website. Vergeet niet het object kort te beschrijven en te vermelden door wie het is aangeleverd en van welke instelling het afkomstig is. Zo maken we met elkaar zichtbaar wat het queer erfgoed in jullie archieven en musea inhoudt.

Vragen? Stuur gerust een mail naar queering@ihlia.nl

 

Wat is er nog meer?

Goede voorbeelden van queering projecten in het buitenland zijn

Publicatie A Little Gay History, British Museum
Webportal British Museum
LGBT research guide, National Archives
LGBT History Month, Museum of Liverpool

Erfgoedarena

In april 2014 organiseerde de Reinwardt Academie als eerste een Erfgoedarena over ‘Queering the Collections’

Blogs

In oktober 2014 gaf Annemarie de Wildt, curator van het Amsterdam Museum, een workshop over dat onderwerp tijdens het Nationale Museumcongres. Ze schreef daarover een smakelijke terugblik in haar blog. Ook schreef ze onlangs een blog over het gebruik van het woord queering dat volgens haar op onbegrip stuit. Dit merkte ze bij de pogingen van de stuurgroep om mensen enthousiast te krijgen voor dit symposium. En al helemaal in de context van erfgoed.

Lezing

Een uitstekende inleiding in de geschiedenis van het begrip ‘homoseksualiteit’ is deze gefilmde lezing van Gert Hekma (Sociologie, UvA). Hij gaf deze op 20 november 2014 in Huis De Pinto. Dank aan organisatoren Tessel Dekker, Timo van Barneveld (opname), Jeltsje van der Woude en Daniël Kipp voor de toestemming om de film te mogen vertonen.

Publicatie over queering en gender

Een uitgebreide publicatie over Queering en gender in musea is Gender, Sexuality and Museums, A Routledge Reader, Editor: Amy K. Levin (beschikbaar in bibliotheek Reinwardt Academie)