IHLIA-medewerker Connie van Gils ging in gesprek met Thomas Coenraadts over het behalen van zijn master World Heritage Studies en zijn scriptie Pink Heritage, the Amsterdam story: gaining official recognition for LGBT heritage sites in Amsterdam.

Na je bachelor cultureel erfgoed aan de Reinwardt Academie ben je naar de Brandenburgische Technische Universität (BTU) in Cottbus gegaan in voormalig Oost-Duitsland voor je master. Waarom daar?

Omdat het een super leuke studie is, echt een ongelooflijk goeie ervaring. Er kwamen dat jaar 80 mensen samen uit werkelijk alle hoeken van de wereld om UNESCO en erfgoed in de breedste zin van het woord te bestuderen. Heel leerzaam.

Hoe kwam je op het idee om LHBT-erfgoedplekken in Amsterdam te gaan bestuderen?

Een van de dingen die ik op de BTU heb gedaan is met een klein clubje mensen een aanvraag schrijven om de Stonewall Inn in New York op de UNESCO Werelderfgoedlijst te zetten. We hebben de aanvraag niet echt opgestuurd, het bleef een studieproject, maar ik vond het erg interessant om te doen. Vandaar dat ik me verder wilde verdiepen op het gebied van homoseksualiteit en erfgoed en ben ik een stage gaan doen bij IHLIA.

Toen dat klaar was, wilde ik voor mijn afstudeeronderzoek aanvankelijk iets doen om te proberen UNESCO wat LHBT inclusiever te maken. Ik heb dat idee laten varen en me geconcentreerd op Amsterdam, omdat hier zoveel interessant materiaal is. Er is hier een bijzondere, rijke historie die geheel niet op gemeentelijk of nationaal niveau opgenomen is in lijsten of kaders.

Hoe heb je het aangepakt?

Als eerste ben ik gaan onderzoeken welke plekken er zijn in Amsterdam waar LHBT’ers waarde aan hechten. Ik heb met tien vooraanstaande LHBT’ers interviews gehouden en op basis daarvan een lijst van 77 plekken in Amsterdam samengesteld.

Hierbij moet je denken aan plaatsen als het Homomonument, het COC-pand aan de Rozenstraat, Café ’t Mandje, De Odeon Kelder (DOK), Saarein en Castrum Peregrini. Vervolgens heb ik deze lijst laten beoordelen door mensen uit de gemeenschap. Met stip bovenaan stond uiteindelijk het Homomonument, een duidelijke winnaar.

Weet je ook waarom het Homomonument zo na aan het hart ligt van de LHBT-gemeenschap?

Het Homomonument is een gelaagde plek met een interessante ontstaansgeschiedenis. Het is de eerste gedenkplek ter wereld in de publieke ruimte gewijd aan de homogemeenschap. Het was aanvankelijk bedoeld als een gedenkteken voor de vervolging van homoseksuelen in de Tweede Wereldoorlog, maar de betekenis is in de loop der jaren veel breder geworden.

Het Homomonument is een ceremoniële plek geworden waar we samenkomen om te gedenken en te rouwen, maar ook om vrijheid en identiteit te vieren. Het is verankerd in de hoofden en harten van de Amsterdamse LHBT’ers, maar ook bij mensen buiten deze groep.

Welke plek stond op twee?

Het pand van het COC aan de Rozenstraat is ook een iconische plek volgens het onderzoek. Het heeft een relatief recente geschiedenis en fungeerde als een plek waar mensen zichzelf konden zijn en een onderdeel van hun identiteit konden vieren, zij het seksueel of niet, en waar gevochten werd voor gelijke rechten en tegen discriminatie.

Het Homomonument was de duidelijke winnaar binnen je onderzoek, vertelde je. Wat wil je met die informatie?

Het Homomonument heeft niet de officiële status van gemeentelijk monument, al noemen we het ietwat misleidend wel een monument. Het geniet dus geen speciale bescherming en het staat ook niet op de monumentenlijst van Amsterdam samen met grachtenpanden, kunstwerken en andere gebouwen. Dat is jammer en moet anders.

Ik wil nu gaan proberen samen met anderen om het Homomonument voor te dragen voor de status van gemeentelijk monument. Het zou de eerste LHBT-erfgoedplek zijn met een officiële monumentenstatus in Nederland. Het Homomonument bestaat dit jaar dertig jaar, dus dit is wellicht hét moment.

 

In te zien bij IHLIA

Queering the Collections : Tips & tricks voor het nog zichtbaarder maken van gender- &
seksuele diversiteit in musea en collecties
/ Samenstelling: Riemer Knoop, Lonneke van den Hoonaard ; Redactie: Thomas Coenraadts,
Riemer Knoop, Pauline van der Pol.
- Amsterdam : Reinwardt Academie ; IHLIA, cop. 2016. – 62 p. : ill.
ISBN: 9789071681264

 

Het symposium ‘Queering the Collections’ op 20 maart 2015 bij IHLIA in de OBA te Amsterdam was gewijd aan hoe de heteronormativiteit in musea en archieven te doorbreken. Het doel was erfgoedinstellingen te prikkelen om eens met andere ogen naar hun collecties te kijken. Het boekje bevat een kort verslag van het symposium, de lezing van Richard Parkinson over zijn ervaringen in het British Museum, een reeks tips voor eigentijds queeren en een mini-lexicon van queer termen en begrippen.

 

Pink Heritage, the Amsterdam story : gaining official recognition for LGBT heritage
sites in Amsterdam ; Rosa Erbe, die Amsterdamer Geschichte : Gewinning offizielle
Anerkennung für LGBT Erbestätten in Amsterdam
/ Thomas Charles Coenraadts.
- Cottbus [etc.] : Brandenburgische Technische Universität [BTU], 2017. – xv, 130,
Ixxxii p. : ill. + bijl.
Bibliogr.: p. 119-127.

 

This thesis presents a systematic exploration of the official protection of sites and locations in Amsterdam to which members of the local LGBT (lesbian, gay, bisexual, trans) community attribute great significance. The goal of this research is to identify relevant sites, to analyse which of them could be seen as most significant, and to recommend a site which could be assigned official status by being listed in the monument records, thereby receiving also a way of ‘protection’ as an official city monument in Amsterdam.